“Ge kunt dat niet uitleggen, de mensen verstaan dat niet.”
Zo’n 30 jaar geleden werd onze vereniging geconfronteerd met de dreigende aanleg van een kanaal voor de duwvaart, dwars doorheen de Voorkempen, 30 km. lang. Het feit dat dit zo lang geleden is, geeft ons de kans te vergelijken tussen toen en nu. In die tijd op zoek gaan naar informatie bij de overheid, was helemaal onbegonnen werk. Je moest gewoon je eigen, nagelharde dossier opstellen. Dat de helft van de nodige gronden al onteigend was, leverde bij de bevolking de volgende dooddoener op :” Och joeng, dat is toch al allemaal beslist, daar is niets meer tegen te doen.” Wat ook vandaag nog geregeld genoteerd wordt.
Destijds luidde bij het debat over de groei van de Antwerpse haven de dooddoener :” Dat is allemaal heel complex. Ge kunt dat niet uitleggen : de mensen verstaan dat niet.” Daarmee werd elk ernstig debat vermeden. Je was dus aangewezen op de mening van (echte en eerlijke) deskundigen, zoals over de dreigende uitdroging van honderden hectaren woon- , natuur- en parkzones langsheen het kanaal. Als je die indrukwekkende cijfers onder de neus duwde van het beleid, die dat aspect nooit had onderzocht, klonk het daar :
- Wie zegt dat ?
- Een prof in geologie van de universiteit van Leuven.
- Ahja ?
- Zeer zeker. In bijzonder duidelijke bewoordingen nog wel. Is dat dan geen probleem?
- Misschien. Wel, we zullen dat onderzoeken als de werken bezig zijn.
De aanleg van het kanaal bleek in feite een slechte zaak voor de haven van Antwerpen omdat heel wat trafiek werd afgeleid van Antwerpen ten voordele van de haven van Rotterdam.
De vraag waarom Antwerpen dan zo aandrong op dat kanaal, leidde tot enige ontmaskering : havenschepen Leo DELWAIDE had met zijn collega van de haven van Luik afgesproken dat, als Luik Antwerpen zou steunen in haar strijd tegen de havenuitbreidingen in Zeebrugge, Antwerpen dan een omleidingskanaal zou graven in het belang van de Luikse haven omdat dit het transport van steenkool vergemakkelijkte voor de toenmalige Waalse staalnijverheid. Of hoe de ene Vlaamse haven een akkoord sloot met een Waalse haven om een andere Vlaamse haven de das om te doen. Een schoolvoorbeeld van goede Vlaams-Waalse verhoudingen.
Een andere democratische opsteker was de reactie van de Spoorwegen op de mogelijke aanleg van het kanaal: de NMBS dreigde er toen mee om de tarieven van de Spoorwegen te verlagen als het kanaal zou worden gegraven, zodat de bedrijven er geen gebruik zouden van maken en voor het spoor zouden kiezen. Wat de bedrijven zoet in de oren klonk. Die drongen dus aan op de realisatie van het kanaal met de bedoeling er vooral geen gebruik van te maken. Dat was met het Hellend Vlak van Ronquières enkele jaren daarvoor net op dezelfde manier verlopen. Toen verlaagde de NMBS haar tarieven ook en bleef de scheepslift van Ronquières er tot vandaag ongebruikt bijliggen, als toeristische attractie. Of hoe de ene massale investering van de overheid bewust de andere nekt.
Van in het begin heeft het actiecomité Red de Voorkempen aangedrongen op het verbreden van het Albertkanaal. Wat intussen wordt uitgevoerd. Hadden ze toen naar onze goede raad geluisterd, het Albertkanaal zou intussen al lang verbreed zijn, tot meerdere glorie van de Antwerpse haven.
Intussen was er bij de bevolking van de streek wel een fundamenteel besef gegroeid dat tot vandaag nog sterk leeft : het besef dat als de bevolking iets echt niet wil, het er dan ook niet komt. Hoe lang de overheid tegen beter weten in ook blijft dwarsliggen.
De alsmaar verdere uitbreiding van de haven blijft ook vandaag nog zorgen voor compleet overbodige en pijnlijke confrontaties, zoals rond het Saeftinghedok en het bedreigde polderdorp Doel. Bij het debat daarover klonk onlangs nog de super-uitspraak van Vlaams eerste minister Kris PEETERS : ”Doel moet weg, ook als het niet in de weg ligt”.
VZW RED DE VOORKEMPEN
zetel: Karel Selsstraat 37, 2900 Schoten contact: Jef Rombouts, voorzitter,
email-adres: jozef_rombouts@telenet.be
