De “onderbuik” van “A”.
Een breed front tegen sociale uitsluiting.
Luis in de pels.
In de onderbuik van Antwerpen verzamelden zich een aantal groepen en organisaties die werken rond discriminatie, sociale uitsluiting en sociale verdringing. Ze vinden elkaar in de basisbeweging BastA! en werken rond thema's als illegaliteit en armoede, prostitutie, druggebruik en gezondheidszorg: thema's die vaak onderling in verband staan met elkaar. Ze werken daarbij zowel op het terrein van de dagelijkse, concrete realiteit en hulpverlening als op het maatschappelijk, politiek niveau. Een uitgebreid netwerk op lokaal, Vlaams, federaal en internationaal niveau is daarbij ondersteunend.
Het betreft actiegroepen en zelforganisaties die werken op vrijwillige basis, als ervaringsdeskundigen. Ze werken onafhankelijk van het beleid of een politieke strekking en voeren vaak oppositie tegen datzelfde beleid, tegen de partijen die de macht uitoefenen. Met de reguliere sector van het middenveld onderhouden zij een constructieve maar kritische relatie, mede gebaseerd op de theoretische en praktische kennis en ervaring, verworven door jarenlang werken met groepen en mensen in de marge. Op basis van die kennis wordt tevens beleidsbeïnvloedend gewerkt.
“De straat” als politieke factor.
Waar zij initiatieven nemen op het vlak van hulpverlening vullen zij de gaten die de overheid en het ocmw niet dichten. Die hulpverlening op individueel vlak gaat gepaard met een inzicht in de maatschappelijke structuren, in de processen van achterstelling en uitsluiting en maakt ook steeds deze verbinding in haar hulpverlening en haar communicatie daaromtrent.
Dit netwerkje wendt alle bruikbare middelen aan om haar eisen bekend te maken. Het kent de media en doet beroep op hen waar mogelijk. Mediadruk kan immers een sterk drukkingsmiddel zijn. Hun acties en standpunten zijn gekenmerkt door een gering respect voor het “gezag” en een politiek die tot sociale uitsluiting leidt. Er worden processen tegen de Stad gevoerd, Internet wordt aangewend, bezettingen van OCMW kantoren en het kraken van grote leegstaande gebouwen waren legio. Daarnaast vormen ook betogingen actiemiddelen die tot het arsenaal behoren. De acties laten zich gemeenschappelijk kenmerken door hun verzet tegen een politiek van sociale uitsluiting en door hun grassroot stijl. Met hun 'achterban' zijn de actievoerders vaak de rechtstreekse vertegenwoordiging van 'de straat'. De ‘straat’ is een belangrijke politieke factor, zij spreken dan ook de taal van de straat
Zij bedrijven dagelijks “politiek”. Zij maken deel uit van het politieke leven, dat niet gedomineerd mag blijven door partij politieke gekozenen die hen niet vertegenwoordigen. Noch op het gebied van de Stad, noch op hoger niveau. Enkele van hun actievoerders hebben zelf ooit als politiek gemandateerden ervaring opgedaan met Raden. Die ervaring bevestigt dat de beslissingen niet daar genomen worden, maar in “de salons”. Het is ondermeer tegen de invloed van deze salons dat deze groepen actie voeren, politiek bedrijven.
Geen “broodheren”.
Dit netwerk bedrijft m.a.w. dagelijks politiek, de politiek van het dagelijkse leven. Ze maken op die manier ook deel uit van het politieke spectrum en zijn meer dan een aanvulling op de burgerlijke politiek die te vaak de dorpsstraat negeert. De verschillende groepen werken basisdemocratisch in een los netwerk van contacten: iedereen behoudt daarin zijn eigen stijl en achtergrond maar vindt elkaar steeds weer in het verzet tegen het huidig gevoerde beleid. Een beleid dat, zoals boven al aangestipt, zich te veel laat kenmerken als een politiek van discriminatie en uitsluiting. Als basisdemocraten blijven zij ook onafhankelijk van financiële broodheren.
Zij aanvaarden nooit loonsubsidies en slechts werkingssubsidies wanneer er geen inhoudelijke voorwaarden aan verbonden zijn. Ze werken met onafhankelijke vrijwilligers. De problematiek van discriminatie en sociale uitsluiting beschouwen ze als deel van een samenleving waarin de uitbuiting van massa’s door enkelen centraal staat. De door hen geboden hulpverlening op individueel vlak gaat gepaard met dat universeel inzicht.
BastA !
www.basta-online.be – BastA! is een breed front dat een drietal jaren geleden ontstond naar aanleiding van het door de Stad Antwerpen gelanceerde “Stadsplan Veilig” in de arme wijken van Antwerpen Noord. Naast vakbonden, kerkelijke organisaties, socio - culturele verenigingen, organisaties van allochtonen, … maken een groot aantal groepen deel uit van BastA!. Ook in Antwerpen Noord worden de armen verjaagd ten voordele van projectontwikkelaars. Dit met steun van racistische politieacties. BastA! werkt nauw samen met organisaties die acties voeren ten voordele van de “sans-papiers”, zoals UDEP.
Aangewakkerd door een groepje individuen kreeg dit verzet al gauw ondersteuning, openlijk en minder openlijk, van een hele reeks organisaties uit het middenveld. Nadat datzelfde “Stadsplan Veilig” door het aangehouden verzet enorm afgezwakt werd, blijft BastA! zich concentreren op de problematiek van armoede en sociale uitsluiting, met focus op Antwerpen Noord. Eén van de meeste schrijnende problematieken daarbij is die van de mensen zonder papieren: de rechteloze kaste van mensen die men in dit land, en bij uitbreiding in Europa heeft gecreëerd. BastA! zet zich dan ook met zijn volle gewicht achter en onder de acties die de mensen zonder papieren en hun zelforganisaties voeren.
DAK.
www.daklozenaktiekomitee.be – Het Daklozen Aktie Komitee (DAK) ontstond twaalf jaar geleden uit de kraak van een sociale woningblok aan de Pachtstraat in het St.Andrieskwartier. Sindsdien werd het DAK onmisbaar in de strijd tegen thuisloosheid, dakloosheid en armoede. Straathoekwerkers zijn actief, de drugsproblematiek wordt aangepakt samen met alle fenomenen die extreme armoede kenmerken. Het DAK werkt met daklozen, prostituees, drugsgebruikers, psychiatrische patiënten, illegalen, (ex)gevangenen,… Het bouwt nu een nieuw bezet pand (“ ‘t Klooster” aan de Ploegstraat) uit tot een opvang voor daklozen. Het DAK voert een juridische strijd met de Stad Antwerpen, ondermeer rond het weigeren van het “referentieadres” aan armen en de gevaren voor het recht op vrije meningsuiting vervat in de Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS).
(Op de websites van www.basta-online.be en www.daklozenaktiekomitee.be vind je vele links naar verwante organisaties en verhelderende teksten).
